Scholarship edusanjal
Thuprai - Books and E-books

जोशिला शिक्षकको जोशलाई रोकेन महामारीले

Admission edusanjal

भर्चुअल कक्षामा माथिल्लो तहमा विद्यार्थीको उपस्थिति उत्साह जनक देखिए पनि अझै तल्ला कक्षामा चुनौती कायमै, चुनौतीका बाबजुद सामुदायिक विद्यालय पहिलो त्रैमासिक परीक्षामा जुटे ।

आकर्षक भवन । रित्ता कोठा । झारैझारले भरिएको परिसर । सामान्य अवस्थामा पनि न्यून मात्र विद्यार्थीको उपस्थिति हुने भनेर आजभोलि आम मानिसको मानसपटलमा सामुदायिक विद्यालयको चित्र कोरिन थालेको छ । तर सबै सामुदायिक विद्यालयलाई यसरी परिभाषित गर्दा अन्याय हुने अभिभावकहरु बताउँछन् ।

कोरोनाको विश्वव्यापी महामारीका कारण यो शैक्षिक सत्रको सुरुदेखि विद्यालयमा विद्यार्थी पुग्न सकेका छैनन् । औपचारिक रुपमा चैत्र ६ गतेबाट बन्द गरिएका विद्यालयमा विद्यार्थी कहिले पुग्ने हुन् कसैले भन्ने तथा आंकलन गर्ने अवस्था छैन ।

तस्वीर सौजन्यः हेरम्बराज कडेँल

एकातिर सरकारले केही गरेन । शिक्षकले केही नगरी तलब पचाए भनेर व्यापक आलोचना हुन थालेको छ । यिनै आलोचना, आग्रह तथा पूर्वाग्रहका बिच यस्ता सामुदायिक विद्यालय पनि छन् । जसले कोरोनाको महामारीलाई चुनौती दिँदै आफूसंग भएका वैकल्पिक उपायलाई उपयोग गरी निरन्तर विद्यार्थीको सिकाइ सहजीकरण गरिरहेका छन् ।

यी सामुदायिक विद्यालयलाई सरकारको कुनै कार्यविधि र निर्देशिकाको जरुरी परेन । विद्यालय बन्द भयो । विद्यार्थी तथा शिक्षक विद्यालयमा उपस्थित हुने वातावरण सिर्जना हुन सकेन । सहकर्मी शिक्षक, प्रवुद्ध व्यक्ति तथा विद्यालय व्यवस्थापनसंग छलफल गरी यी विद्यालयले सिकाइलाई निरन्तरता दिए ।

सुरुमा यी विद्यालयसंग पनि पर्याप्त मात्रामा प्रविधि तथा प्रविधिमैत्री पाठ्य सामग्री थिएन । छलफल तथा पूर्ण तयारी पछि गत वैशाख १९ गतेदेखि काठमाडौंको त्रिपुरेस्वरस्थित विश्वनिकेतन माध्यमिक विद्यालयले अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्यो ।

सुरुमा माथिल्लो कक्षाबाट सुरु गरेको अनलाइन कक्षा अहिले पूर्व प्राथमिक तहसम्म नै सञ्चालन गर्न थालेको छ । माथिल्लो कक्षामा विद्यार्थीको उपस्थिति उत्साहजनक छ । प्रधानाध्यापक हेरम्बराज कडेँलका अनुसार कक्षा १२ का ८५ प्रतिशत विद्यार्थी दैनिक अनलाइन कक्षामा सहभागी हुने गरेका छन् भने कक्षा १० मा पनि विद्यार्थीको सहभागिता राम्रो छ । कक्षा १० मा ६० प्रतिशतभन्दा धेरै विद्यार्थी अनलाइन कक्षामा जोडिएका छन् ।

कक्षा १२ का अनलाइन कक्षामा सहभागी विद्यार्थी । तस्वीर सौजन्यः हेरम्बराज कडेँल

त्यस्तैगरी सुरुसुरुमा पूर्व प्राथमिक तहका विद्यार्थीको उपस्थिति अत्यन्त न्यून भएपछि प्रत्येक अभिभावकलाई टेलिफोन सम्पर्क तथा प्रत्यक्ष सम्पर्क विद्यालयले गर्यो । यो तहमा पनि अहिले दैनिक २० प्रतिशत विद्यार्थी सहभागी हुन थालेका छन् ।

पहुँच नभएका विद्यार्थीलाई

भनिन्छ सामुदायिक विद्यालय मजदुर, किसान तथा श्रमिकका छोराछोरी पढ्ने विद्यालय हो । यहाँका अधिकांश बालबालिकालाई बिहान बेलुकाको जोहो गर्न नै धौधौ हुन्छ । आर्थिक अभावका कारण प्रविधिको पहुँचमा पुग्न नसकेका विद्यार्थीलाई विद्यालयले भौतिक दुरी कायम गरी विद्यालयमा नै सिकाइ सहजीकरण गर्ने गरेको छ । विद्यालय आसपास बसोबास गर्र्ने दैनिक ३०–४० जना बालबालिकालाई विद्यालयले कक्षाकोठामा नै शिक्षण गराउँदै आएको छ । त्यसैगरी भौतिक दुरी टाँढा भएका विद्यार्थीलाई पाठ्यक्रमले निर्दिष्ट गरेका उद्देश्य अनुरुप परियोजना कार्य दिँदै आएको छ ।

भोलिबाट प्रथम त्रैमासिक परिक्षा

विद्यालयले कक्षा ६ देखि १० सम्मका विद्यार्थीको भोलिबाट प्रथम त्रैमासिक परीक्षा सञ्चालन गर्ने भएको छ । यसकालागि विद्यालयले अनलाइन प्रश्नपत्र निर्माण गरिसकेको प्रधानाध्यापक कडेँलले जानकारी दिए । वर्तमान परिस्थितिलाई मध्यनजर गर्दै विद्यालयले प्रथम त्रैमासिक परीक्षामा बहुबैकल्पिक प्रश्न मात्र सोद्ने भनेएको छ । विद्यार्थीले अनलाइनबाटै उत्तरपुस्तिका सबमिट गर्ने प्रबन्ध मिलाएको विद्यालयले जानकारी दियो ।

सबै शिक्षकलाई तालिम

परम्परागत विधिबाट शिक्षण गर्दै आएका शिक्षकलाई प्रविधिमैत्री शिक्षण गर्नु आफैंमा चुनौतिपूर्ण विषय हो । लामो समय ‘चक एण्ड टक’ मा समय बिताएका शिक्षकलाई प्रविधिको अगाडि सहजता नहुनु स्वभाविक हो तर समयले सबै सिकाएको शिक्षकहरु बताउँछन् । ‘प्रवचन विधिबाट शिक्षण गर्दै आएका शिक्षकलाई आईसीटीको प्रयोगमा अभ्यस्त बनाउन आफैंमा चुनौती थियो ।’ प्रधानाध्यापक कडेँल भन्छन्, ‘हामीले सरकारको मुख ताकेनौं आफैं र केही साझेदार संस्थामार्फत सबै शिक्षकलाई तालिम प्रदान गर्यौ अब सबै शिक्षक प्रविधिमा अभ्यस्त भइसक्नु भएको छ ।’

यसका अलावा विद्यालयले हरेक हप्ता समीक्षा बैठक गर्ने गरेको छ । सिकाइ सजहीकरणका समयमा उत्पन्न समस्या तथा उपलब्धिको पहिचान गर्दै नयाँ मोडेलबाट आफ्नो क्रियाकलाप अगाडि बढाउने गरेको विद्यालयले जानकारी दियो ।

रोकिएन कक्षा ११ मा नयाँ भर्ना

विश्वनिकेतनले गत भदौ २१ र २८ गते कक्षा ११ का लागि नयाँ प्रवेश परीक्षा लियो । अनलाइनबाटै लिइएको सो परीक्षामा एक हजार विद्यार्थी सहभागी रहेका थिए । विद्यालयले अहिलेसम्म ३०० नयाँ विद्यार्थीलाई कक्षा ११मा भर्ना गरिसकेको छ ।

जुममा नै अभिभावक भेला

विद्यालयले तहगत रुपमा परक फरक समयमा अनलाइनमा नै अभिाभवक संग छलफल गरेको छ । छलफलमा आफ्ना छोरा छोरीलाई वैकल्पिक कक्षामा सहभागिताका लागि विद्यालयले आग्रह गरेपछि विद्यार्थीको उपस्थितिमा उल्लेख्य वृद्धि भएको विद्यालयले जानकारी दियो ।

काठमाडौंकै ज्ञानोदय माध्यमिक विद्यालयलाई पनि सरकारको निर्णय कुर्नु परेन । विद्यालयले वैशाख दोस्रो हप्ताबाट नै अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्यो । यो विद्यालयले पनि अनलाइनको पहुँच नभएका विद्यार्थीलाई भौतिक दुरी कायम गरी विद्यालयमा नै सिकाइ सहजीकरण क्रियाकलाप सञ्चालन गर्दै आएको छ । यो विद्यालयले आगामी १५ गतेदेखि प्रथम त्रैमासिक परीक्षा सञ्चालन गर्ने विद्यालयका प्रधानाध्यापक नातिकाजी महर्जनले जानकारी दिए । उनका अनुसार माथिल्लो कक्षामा विद्यार्थीको उपस्थिति उत्साहजनक छ । भने तल्ला कक्षामा केही कमी छ ।

त्यस्तैगरी भक्तपुर नगरपालिका–३ को मेधा माध्यमिक विद्यालयले अहिले पहिलो त्रैमासिक परीक्षा सञ्चालन गरिरहेको छ । कक्षा ६ देखि १० कक्षासम्मको परीक्षा विद्यालयले अनलाइनबाट सञ्चालन गरिरहेको हो । सबै विद्यार्थीको पहुँचमा इन्टरनेट नभएका कारण केही चुनौती देखिए पनि सहभागी विद्यार्थीलाई लक्षित गरी परीक्षा सञ्चालन गरिररहेको प्रध्यानाध्यापक गंगाधर हाडाले जानकारी दिए ।

सो विद्यालयका कक्षा १० का ९५ प्रतिशत विद्यार्थी अनलाइन कक्षामा सहभागी भइरहेका छन् । कक्षा ९ का पनि जम्मा विद्यार्थी मध्ये ९७ प्रतिशत विद्यार्थी अनलाइन कक्षामा सहभागी भएको विद्यालयले जानकारी दियो । एक घण्टाको परीक्षामा विदार्थीले १५ मिनेटभित्र उत्तरपुस्तिकाको फोटो खिचेर अपलोड गर्ने समय विद्यालयले विदार्थीलाई प्रदान गरेको छ । विद्यालयले आजदेखि ३, ४ र ५ कक्षाको परीक्षा सञ्चालन गरेको छ ।

यस्तै, भक्तपुरकै वागीश्वरी माविले अहिले मिड टर्म परीक्षा सञ्चालन गरिरहेको प्रधानाध्यापक कृष्णप्रसाद धन्छाले जानकारी दिए । विद्यालयले आगामी असोज २१ गतेबाट पहिलो त्रैमासिक परीक्षा सञ्चालन गर्ने तयारी गरिरहेको विद्यालयले जानकारी दियो । यो विद्यालयले गत जेठ १३ गतेबाट अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्दै आएको छ । विद्यालयले अनलाइनबाट समेट्न नसकिएका विद्यार्थीलाई रेडियो टेलिभिजन कार्यक्रम मार्फत सिकाइ क्रियाकलापमा सहभागी हुन विद्यालयले विद्यार्थी तथा अभिभावकलाई आग्रह गर्दै आएको छ । भने वरिपरिका विद्यार्थीलाई भौतिक दुरी कायम गरेर सहजीकरण गर्दै आएको छ ।

भक्तपुरकै सूर्य विनायक नगरपालिकाका सामुदायिक विद्यालयले अनलाइन, भौतिक दुरी कायम गर्दै विद्यालयमा शिक्षण र टोल शिक्षण गर्दै आएको छ । हरेक विद्यार्थीका टोलटोलमा शिक्षकहरु पालैपालो गएर सहजीकरण गर्दै आएको भक्तपुर नगरपालिकाले जानकारी दियो ।

Courses edusanjal
Select college / campus
Schools edusanjal