नेपालको उच्च शिक्षा सुधार र रूपान्तरणबारे दुई दिने अन्तर्राष्ट्रिय गोष्ठी सुरु

नेपाल विश्वविद्यालयले नेपालको उच्च शिक्षा प्रणालीको गुणस्तर, संस्थागत विकास, नवप्रवर्तन र भविष्यका चुनौतीहरूबारे छलफल गर्न ललितपुरमा दुई दिने अन्तर्राष्ट्रिय सिम्पोजियम सुरु गरेको छ।

"अमेरिकी उच्च शिक्षाको अनुभवबाट सिकाइ: दृष्टिकोण, चुनौती, नवप्रवर्तन र भावी दिशा" शीर्षकको सो सिम्पोजियम बुधबार ललितपुरस्थित होटल हिमालयमा सुरु भएको हो। शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्री सस्मित पोखरेलले कार्यक्रमको उद्घाटन गरे।

उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री पोखरेलले शैक्षिक गुणस्तर सुधार, विश्वविद्यालयहरूलाई सुदृढ बनाउने र शिक्षालाई देशको विकासको आवश्यकतासँग जोड्ने कुरालगायत उच्च शिक्षासम्बन्धी सरकारका प्राथमिकताबारे प्रकाश पारे।

सहभागीहरूलाई स्वागत गर्दै नेपाल विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा. डा. अर्जुन कार्कीले नेपालको उच्च शिक्षा प्रणालीलाई समसामयिक आवश्यकता अनुरूप रूपान्तरण गर्न अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवहरूले महत्त्वपूर्ण अन्तर्दृष्टि दिन सक्ने बताए।

सार्वजनिक विश्वविद्यालयहरूले समाजप्रति उत्तरदायी बन्नुपर्ने, साथै आलोचनात्मक चिन्तन, व्यावहारिक सीप, अनुसन्धान र उद्यमशीलतालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनले जोड दिए। उनका अनुसार विश्वविद्यालयहरूले डिग्री प्रदान गर्नमा मात्र सीमित नभई सान्दर्भिक ज्ञान र सीपले सुसज्जित सक्षम स्नातक उत्पादन गर्नमा पनि ध्यान दिनुपर्छ।

विश्वविद्यालयको बोर्ड अफ ट्रस्टीज कार्यकारी समितिका अध्यक्ष प्रा. इ. लालकृष्ण केसीले नेपाल विश्वविद्यालयको 'टी-मोडल' दृष्टिकोणबारे जानकारी दिए, जसले अन्तरविषयक सिकाइलाई विशेषज्ञ ज्ञानसँग जोड्छ। साथै विश्वविद्यालयलाई विश्वव्यापी रूपमा प्रतिस्पर्धी सार्वजनिक विश्वविद्यालय बनाउने लक्ष्यबारे पनि उनले चर्चा गरे।

उद्घाटन सत्रमा अमेरिकी दूतावास, विश्वविद्यालय अनुदान आयोग, राष्ट्रिय योजना आयोग र यूएसईएफ-नेपालका प्रतिनिधिहरूले पनि मन्तव्य राखे।

अमेरिकन एसोसिएसन अफ कलेजेज एन्ड युनिभर्सिटीजकी अध्यक्ष प्रा. डा. लिन पास्क्वेरेलाले मुख्य वक्ताका रूपमा सम्बोधन गर्दै अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र राष्ट्रिय विकासमा उच्च शिक्षाको भूमिकाबारे प्रकाश पारिन्।

प्रा. डा. पीताम्बर शर्माको सहजीकरणमा सञ्चालित प्राविधिक सत्रहरूमा उच्च शिक्षामा आएका विश्वव्यापी परिवर्तनबारे अनुसन्धानमूलक प्रस्तुतिहरू गरिए। छलफलमा आलोचनात्मक चिन्तन, अन्तरविषयक सिकाइ, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), शैक्षिक स्वायत्तता र नेपाल–अमेरिका शैक्षिक सहकार्यजस्ता विषय समेटिएका थिए।

फ्रिडम २५० र यूएसईएफ-नेपाल/फुलब्राइट आयोगको सहयोगमा आयोजित यो सिम्पोजियमले अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवहरूबाट सिक्दै नेपालको उच्च शिक्षा प्रणालीलाई सुदृढ बनाउने उपायहरू खोज्ने लक्ष्य राखेको छ।